This story
was taken from Bulatlat, the Philippines's alternative weekly
newsmagazine (www.bulatlat.com, www.bulatlat.net, www.bulatlat.org).
Vol. IV, No. 43,
November 28 - December 4, 2004
TULA (POETRY)
Bawat Butil ng Palay ay Buhay
Ni
Victor Bisperas
Inilathala ng Bulatlat
Nanghahalina ang hiwaga ng tinapay
Ang kanyang halimuyak ay kumakaway,
Nakapagpapa-ibig ang kanyang matipunong bisig
Katakamtakam ang kanyang matikas na tindig.
Siya ang nagpanday sa kamao ng magsasaka ng trigo,
Silang ninakawan ng kalayaan sa kanilang bayang
sinilangan
Ngayon ay panadero sa makulimlim na bansa ng Holland.
Ngunit nakapananabik ang kasimplehan ng kanin,
Ang kanyang puti ay ang budhi
ng magsasakang walang dungis;
Buong tiyaga na nag-alay ng pawis sa palay
Buong tapat na kumalinga sa lupa
Para sa susunod na henerasyon.
Ang bigas na nagdurugtong sa aking pusod
Sa bayang Pilipinas, aking pinag-ugatan
At sa kinabukasan ay paghihimlayan.
O gintong palay, halaga mo‘y walang kapantay
Ilang sikmura ng henerasyon ang iyong binuhay,
Ilang hapag-kainan ang dinulugan ng iyong linamnam.
Nakapananabik ang iyong hinahon
Sa kundimang awit mo sa mga pilapil
Ang marikit na pag-indak sa mga pitak,
At ang halimuyak ng iyong kabuwanan
Ay nagpapaalala sa aking lupang sinilangan.
Ang aking pagka-destiero sa lupang banyaga
Ay dahil sa pagnanais na kalingain ang lupa
At dito ipunla ang lipunang walang timawa
Sariwa sa habambuhay, baon ko sa hukay.
Nakapangangamba sa bawat pamamahinga
Ang pag-aalay ng buhay na sa iyo dinadahil
Ng mga kapatid kong magbubukid sa Lupao
Nag-alay ng sustansiya sa lupang sinusuyo.
Nakapag-papaigtad ng bughaw kong dugo
Ang mga ala-ala ng bisig at talampakang nangaupos
Sa makasaysayang tulay ng Mendiola
Sa tarangkahan ng tanggapan ng panginoon.
Nakapag-ngitngit ang halakhak ng balita,
Na dinilig ng dugo ang Hacienda Luisita
At ang hayok na makina ng kanyang Asukarera
Ay ginatungan ng laman ng aking mga magulang.
O palay, o bigas, o kanin ng aking buhay,
Sa ibutod ng iyong sinapupunan isisilang
Ang mga kamaong babaklas at dudurog
Sa kaharian ng panginoong sa iyo naglugmok.
Babaha ang mga dugong sa lupa idinilig
Kakalusin ang berdugong sa magbubukid sumibasib.
Ang kaganapan mo ay magluluwal
Ng isang lipunang kakalinga
Sa naghahasik ng buhay
At nagbubungkal sa lupa.
Ang minimithing ating muling pagniniig
Ay aking pakaaabangan sa silangan
Upang dito hintayin ang hudyat
Ng pagsilang ng iyong mapagkalingang lipunan
Upang akoy permanenteng humimlay sa kandungan
Ng pinaka-iibig nating inang bayan.
Nobyembre 23, 2004
Bulatlat
© 2004 Bulatlat ■ Alipato Publications
Permission is granted to reprint or redistribute this article, provided its author/s and Bulatlat are properly credited and notified.